Logo Santiago aan het Wad

REFUGIO'S - SLAPEN IN 14 KERKEN LANGS PELGRIMSROUTES IN FRIESLAND

In 14 historische Friese kerken zijn overnachtingsmogelijkheden voor wandelaars en fietsers. Ze bieden eenvoudige slaapplekken tegen een bescheiden vergoeding. De meeste kerken zijn eigendom van de Stichting Alde Fryske Tsjerken. Vrijwilligers beheren de kerken, die allemaal langs of in de buurt van de Friese pelgrimsroutes liggen: het Jabikspaad, Sint-Odulphuspad, Bonifatius Kloosterpad, Claercamppad en routes van Wandelnet.
Welke kerken doen mee
Boksum, Britsum, Swichum, Zurich, Nijland, Blessum, Peins, Lippenhuizen, Jorwert, Terband, Foudgum, Sybrandahûs en Hiaure. De kerk van Wânswert besloten in maart 2020 besloten mee te doen. En is daarme de 14e refugio. De contactgegevens van Wânswert worden binnenkort bekend gemaakt.
Voorzieningen en gebruik
Een refugio biedt onderdak aan maximaal vier wandelaars of fietsers en is van april tot en met september toegankelijk. Er zijn vier veldbedden en er is water en een toilet; geen douche. Je kunt er niet koken. In een kerk zijn 4 veldbedden. Zorg dat je zelfvoorzienend bent en beschikt over een slaapzak. Soms is er horeca of kunnen vrijwilligers van de kerk een ontbijt of warme maaltijd aanbieden. Deelnemende kerken zijn herkenbaar aan het blauw-gele icoon van ‘’Pelgrims voor pelgrims’’. De kosten bedragen € 15,-. p.p.p.n. Aankomst ná 18.00 uur; vertrek vóór 10 uur. Je kunt het beste een dag tevoren even telefonisch overleggen met de contactpersoon van de kerk.
Je hoeft niet perse routes te lopen of te fietsen; je kunt ook een of meerdere nachten een refugio boeken, de omgeving verkennen door je eigen route of rondje te maken of delen van de verschillende Friese routes volgen.
Voorwaarden
Je kunt gebruik van een refugio maken als je in het bezit bent van:
o Een pelgrimspas van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.
o Een routeboekje of stempelkaart van het Jabikspaad, Odulphuspad, Bonifatius Kloosterpad of het Claercamppad.
o Of je bent donateur van de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

MEER INFORMATIE:
DOWNLOAD FLYER REFUGIO'S EN ROUTES
refugiosinfriesekerken 2020.pdf
DOWNLOAD KAART FRIESLAND MET KERKEN EN ROUTES
kaart refugio's en routes 2020.pdf
DOWNLOAD ADRESSEN 2019/2020

REFUGIO 2019 IN FRIESE KERKEN ADRES- ROUTEGEGEVENS.pdf

ONTHULLING JACOBSSCHELP IN SINT-JACOBIPAROCHIE

Eind 2019 is een silhouet van een Jacobusschelp van 5x5 meter aangelegd in het bordes voor De Groate Kerk. De schelp is gemaakt van granietkeitjes, die in de bestaande verharding zijn geplaatst. Pelgrims die de lange tocht naar Santiago de Compostela hier aanvangen hebben hiermee een duidelijk symbolisch beginpunt van hun tocht.
In verband met het Coronavirus is de onthulling tot nader order uitgesteld.
Voor meer informatie: zie de rubriek ''NIEUWS''

PROJECTEN IN 2020

In 2018 met Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa zijn alle projecten van Santiago aan het Wad uitgevoerd.
De ’Camino der Lage Landen’ vanaf de Belgische grens met 3000 deelnemers. Het Jacobsfestival in Sint-Jacobiparochie op 25 juli, de naamdag van Sint Jacob met 500 deelnemers. 150 pelgrims liepen door naar festival: ‘Nacht aan het Wad’ op Zwarte Haan. De verbouwing van de entree van het pelgrimsinformatiecentrum De Groate Kerk Sint-Jacobiparochie. De filmproductie van cineast Anton Stoelwinder: ‘’Santiago aan het Wad, pelgrimeren in Fryslân’’.
De volgende projecten uit 2018 krijgen net als in 2019 een vervolg in 2020:
o Claercamppad: nieuwe pelgrimsroute, van Sint-Jacobiparochie via Zwarte Haan, Dokkum naar Zoutkamp.
o ‘Refugio’s in Friese kerken’, slapen in 13 kerken www.aldefrysketsjerken.nl
o ‘Pelgrimeren voor de jeugd’, 240 scholieren, groepen 8 van 12 basisscholen maakten mini-pelgrimage.

FILM ''PELGRIMEREN IN FRIESLAND''

Deze film is een impressie van het Friese landschap en de prachtige mogelijkheden voor pelgrims, wandelaars en fietsers. Santiago betekent Sint Jacob, Sint-Jacobiparochie is de Friese tegenhanger van Santiago de Compostela, en wordt als zodanig door honderden pelgrims per jaar bezocht. De film is in opdracht van de Stichting Santiago aan het Wad gemaakt door Anton Stoelwinder filmproducties uit Gorredijk.
DE FILM STAAT OP YOUTUBE > SANTIAGO AAN HET WAD
FILM MEER DAN 3800 KEER BEKEKEN (MAART 2020)

Verslag van Camino der Lage Landen in 2018

Zaterdag 3 februari 2018 is de Camino der Lage Landen van start gegaan over drie wandel- en vier fietsroutes. Vanaf de Belgische grens. Meer dan 3000 wandelaars en fietser deden mee. Met dit project is de aandacht voor de Nederlandse pelgrimsroutes - en die in het bijzonder in Fryslân - in 2018 extra onder de aandacht van een breed publiek gebracht. De camino heeft ruime aandacht van de pers gekregen. Meer informatie over de camino is te vinden in de rubriek: ''NIEUWS''.

Hedendaagse trend

Pelgrimeren of langeafstandwandelen/-fietsen is een groeiende trend in Europees cultuurtoerisme. Trektochten naar de middeleeuwse bedevaartsplaats Santiago de Compostela in Noord-Spanje (Sant Yago = Sint Jacob) nemen al jaren toe. In 2018 kwamen 327.378 pelgims in Santiago aan, waarvan 20.378 fietsers. De Europese pelgrimsroutes staan op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het Friese Jabikspaad is een van de Noordelijke aanlooproutes naar Santiago vanuit de Lage Landen. De route loopt van De Groate Kerk te Sint-Jacobiparochie en Zwarte Haan naar het Overijsselse Hasselt.

Bron van inspiratie voor pelgrims is een kroniek - de Codex Turpinus - uit 1124 over een droom van keizer Karel de Grote, waarin hij een weg van sterren langs de hemel zag. Deze droom was de aanzet tot een Europese pelgrimstraditie ‘van zee tot zee’: van de Mare Frisia/Friese Zee (nu: Noordzee) in het noorden tot de Atlantische Oceaan voor de Spaans-Galicische kust bij Santiago de Compostela.

Pelgrimeren in het spoor van eeuwen is in onze tijd een actieve vorm van bezinning en reflectie onder alle leeftijdsgroepen. Wie besluit ‘de camino’ te gaan lopen naar Santiago leeft enkele maanden sober, maakt grensoverschrijdende ontmoetingen mee, beleeft onderweg zeer afwisselende natuur en cultuur en neemt afstand van de hectiek, carrièredruk en materiële consumptie die het hedendaagse leven van velen domineert.

Frisian pilgrim paths
Refugio's - sleeping in beautiful Frisian churches

The Frisian village Sint-Jacobiparochie has been the starting point of the Jabikspaad for 20 years; one of the Dutch pilgrim paths to the Spanish Santiago de Compostela. In the year of Leeuwarden- Fryslân Cultural Capital of Europe in 2018 St. Jacobiparochie has also been the ''special'' end of the European pilgrim paths. This project was called: '' Santiago on the Wad ''. ''Het Wad'' comes from the Wadden Sea and is on the UNESCO World Heritage List.
There were special activities. Pilgrims - in possession of a pilgrim pass - could stay overnight in 13 churches. The project continues in 2020.
There are four pilgrim paths en several long distance walking paths in the province of Fryslân:
Jabikspaad (walking and cycling path): Jabikspaad
Sint-Odulphuspad; Sint-Odulpuspad
Bonifatius Kloosterpad: Bonifatius Kloosterpad
Claercamppad: Claercamppad

OPEN CHURCHES IN FRIESLAND IN 2020

Tsjerkepaad is initiated by the Frisian Council of Churches to open churches in the summer on Saturday afternoons. (from 13.30 – 17.00 hour) The churches are impressive monuments in the Frisian landscape. They invite to find a moment of rest and reflection, or to see the building and enjoy its cultural and historical origins. This year more than 250 churches are opening their doors. It shows how great the interest is for Tsjerkepaad.
You are very welcome to see our beautiful churches.

Werkwijze van de Stichting Santiago aan het Wad

Leeuwarden Culturele Hoofdstad was voor de Stichting Jabikspaad Fryslân - 'eigenaar' van een van de noordelijke pelgrimsroutes naar het Spaanse Santiago de Compostela - aanleiding om in 2018 pelgrimeren onder de aandacht van een breed publiek te brengen. Het heeft geleid tot de oprichting van de Stichting Santiago aan het Wad met als doel iets toe te voegen aan hetgeen de afgelopen 20 jaar door vele vrijwilligers is ontwikkeld. En een verbinding te leggen tussen de organisaties, die na 2018 actief blijven.

Wat is er allemaal

Pelgrimspaden, wandel- en fietsroutes in Fryslan
Het Jabikspaad is een van de Noordelijke pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela,
en loopt van Sint-Jacobiparochie/Zwarte Haan naar Hasselt bij Zwolle.150 km voor wandelaars en 130 km voor fietsers. Het is een op zichzelf staande route, maar kan een eerste stap zijn op weg naar een hoger doel.
De Stichting Santiago aan het Wad heeft een nieuwe pelgrimsroute ontwikkeld: het Claercamppad, dat van Zoutkamp - via Dokkum - naar Sint-Jacobiparochie vv loopt.
De route is te vinden op de site van:
1. Museum Klooster Claercamp
2. Inspirerend Noord Oost Friesland

Het Odulphuspad is een 260 km lange wandelroute door Zuidwest-Friesland; wandelen in het voetspoor van de heilige Sint Odulphus. In het gebied tussen Stavoren en Leeuwarden zijn 15 trajecten. Tussen Easterwierrum en Easterlittens maakt het pad een verbinding met de Westroute van het Jabikspaad.
Dan is er het nieuwe Bonifatius Kloosterpad dat loopt in 12 etappes van Dokkum naar Wolvega en kent 13 lokale rondwandelingen. In Wolvega is de aansluiting op het Jabikspaad. Het Bonifatius Kloosterpad is een verhalenroute, die geworteld is in de klooster/middeleeuwse geschiedenis van Fryslân en die een nieuwe betekenis geeft aan het wandelknooppuntennetwerk in de Friese Wouden. Er vormt zich een digitale verhalenketen langs de route van Dokkum over Smalle Ee naar Wolvega.
Met deze vier routes, die op meerdere plaatsen op elkaar aansluiten, is een ''Fries pelgrimsnetwerk'' ontstaan.
Aan alle vier routes zijn refugio's in kerken gelegen.
Wandelaars en fietser kunnen er overnachten op vertoon van een pelgrimspas van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Of routeboekjes of stempelkaarten van het Jabikspaad, St. Odulphuspad, Claercamppad en Bonifatius Kloosterpad. Donateurs van de Stichting Alde Fryske Tsjerken zijn ook van harte welkom.

Jabobswegen in Nederland, wandel- en fietsroutes vanuit de Waddenkust

Het Gronings-Drentse Jacobspad is een pelgrimsroute van Uithuizen naar Hasselt.
Van Wad tot IJ is een pelgrimspad van Wieringen naar Haarlem/Amsterdam.
Het Friese Jabikspaad, het ''Van Wad tot IJ'' pad en het Gronings-Drentse Jacobspad zijn alle drie aanlooproutes naar het Spaanse Santiago, maar ook op zichzelf staande routes. De drie routes hebben elk een eigen routegids. Ze sluiten aan op de overige Nederlandse pelgrimswegen naar België, die allemaal worden beschreven in de in 2018 vernieuwde dubbelgids ''Jacobswegen in Nederland''. Een uitgave van het NederlandseGenootschap van Sint Jacob. Deze wegen voeren langs routes die de middeleeuwse pelgrim ook zou hebben kunnen lopen. Vrijwel alle Jacobskerken en –gasthuizen worden aangedaan.
[/b]
LAW paden van Wandelnet zijn lange afstandspaden, waaronder het bekende Pieterpad. De LAW paden die Fryslân doorkruisen, zijn:
o Groot Frieslandpad LAW 14
o Friese Woudenpad LAW 1-1
o Nederlands Kustpad deel 3 LAW 5-3
o Zuiderzeepad LAW 8
o WaddenWandelen SP 5 (276 km wandelroutes op alle Nederlandse Waddeneilanden en het Duitse Waddeneiland Borkum.)
o Elfstedenpad, streekpad
o Noardelijke Fryske Wâlden pad, streekpad
LAW kent in Fryslân dagtochten, die aan de ‘’doorgaande’’ LAW routes zijn gekoppeld.

Waddenwandelen met 1200 km routes en netwerken langs de hele Nederlandse Waddenkust en op de eilanden. Waddenwandelen biedt de mogelijkheid zelf routes samen te stellen en heeft een site en een app. Hierop is alle uitgebreide informatie beschikbaar over overnachten, eten en drinken en cultuur.

Pelgrimeren in Noord-Groningen heeft 2500 km aan pelgrimsroutes ontwikkeld. Trefwoorden: rondwandelingen, kerken, spiritualiteit, landschap en cultuur

Fryslân Buitendijks; bij Zwarte Haan - het Friese Finisterre - houdt de wereld niet op voor de Waddendijk. Achter de dijk ligt de Waddenzee, die op de UNESCO werelderfgoedlijst staat. Je kunt zelfs doorlopen; in de buitendijkse kwelders met het bezoekerscentrum van 't Fryske Gea. Wie nog verder wil doorlopen gaat als wadloper op pad(Wadlopen en Kwelderen en Wadloopcentrum Fryslân) om misschien wel uit te komen bij de cisterciënzer monniken van het klooster op het Waddeneiland Schiermonnikoog.
Volg vooral de projecten van Joop Mulder van ''Sence of Place'', een aantal cultuur-landschappelijke projecten in of aan het Waddengebied.

Informatie over pelgrimeren

Het pelgrimsinformatiecentrum in de Groate Kerk te Sint-Jacobiparochie is een van de drie centra in Nederland. Je kunt er terecht voor vragen over pelgrimeren.
Het is het hele jaar door elke 2e en 4e zaterdag van de maand open van 11.00 tot 15.00 uur. Vrijwilligers - ervaren Santiago-gangers - staan je te woord.

In verband met het coronavirus is het centrum voorlopig gesloten.

Wat is pelgrimeren, voorbereidingen, ervaringen, routes; alles is te vinden op de site van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob (NGSJ). Ook bij de Stichting Jabikspaad Fryslân is informatie te vinden.

Nijkleaster - een nieuw klooster in Jorwert verbonden aan een plaatselijke protestantse gemeente - staat voor rust, bezinning, op adem komen. Iedere woensdagmorgen is er een Kleaster-ochtend met een ‘Kleaster-kuier’.

In Dokkum is de Bonifatiuskapel; een bijzondere pelgrimsplaats in Fryslân.

De Stichting Tsjerkepaad organiseert Kleasterruntsjes. Dit zijn wandel- en of fietsrondjes langs kerken en plaatsen waar kloosters stonden of nog staan. Trefwoorden: samen vieren, verhalen en wandelen. In de zomerperiode zijn meer dan 250 kerken in Fryslan open op zaterdagmiddagen van 13.30 tot 17.00 uur. Vrijwilligers staan klaar om als gastheer of gastvrouw iets over de geschiedenis van de kerk te vertellen en er is veelal koffie of thee. Als extra worden er vaak activiteiten georganiseerd zoals exposities, concerten of speciale fiets- en wandelroutes.

Het Titus Brandsma museum in Bolsward stelt pater karmeliet Titus Brandsma centraal, zijn leven, zijn verzet (voor en tijdens de tweede wereldoorlog) tegen de nationaalsocialistische vijand, zijn martelaarschap en zijn betekenis voor geloof en wereldbeschouwing tot in onze huidige tijd. Het museum heeft een wandeling ''In het spoor van Titus naar Ugoklooster'' vanuit het museum uitgezet. De wandeling voert langs sporen waar Titus gewoond en geleefd heeft.