Logo Santiago aan het Wad

Jacobsschelp in bordes Groate Kerk in Sint-Jacobiparochie

De Groate Kerk in Sint Jacobiparochie is het begin- en eindpunt van het Jabikspaad. Dat loopt van Sint Jacobiparochie naar Hasselt in Overijssel, een belangrijk gedeelte van deze route. Veel pelgrims gebruiken het Jabikspaad als aanlooproute of fietsroute naar Santiago de Compostela, waarvan de Jacobsschelp het symbool is. Om dit symbool een duidelijke betekenis te geven is een silhouet van de schelp ontworpen van 5x5 meter, aangelegd in het bordes voor De Groate Kerk. Deze Jakobsschelp is gemaakt van granietkeitjes die in de bestaande verharding zijn geplaatst. Pelgrims die de lange tocht naar Santiago de Compostela hier aanvangen hebben hiermee een duidelijk symbolisch beginpunt van hun tocht. De kosten van deze schelp bedroegen € 13.500. Dit bedrag is bijeengebracht door heel veel mensen, organisaties en bedrijven door één of meer keitjes te doneren die gebruikt zijn om de schelp te realiseren. Een keitje kostte € 9 waarvan twee euro ten goede komt aan ‘’Pelgrimeren voor de Jeugd’’, een landelijk project dat al veel scholieren enthousiast gemaakt heeft voor het pelgrimeren. Het initiatief voor de schelp is ontwikkeld door Stichting Kultureel Sintrum De Groate Kerk in Sint-Jacobiparochie.
In verband met het Coronavirus is de onthullng tot nader orde uitgesteld.

Verslag van de Camino der Lage Landen 2018

Zaterdag 3 februari 2018 is de Camino der Lage Landen voor wandelaars van start gegaan over drie routes vanuit het Limburgse Eijsden, Galder in Brabant en Sluis in Zeeland op weg naar Sint-Jacobiparochie. Dat in het jaar van Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa is omgedoopt tot Santiago aan het Wad. Deze ‘Camino der Lage Landen’ richtte zich niet op het Spaanse Santiago de Compostela en Kaap Finisterre aan de Atlantische Oceaan als eindbestemming, maar op Sint-Jacobiparochie en Zwarte Haan aan de Friese Waddenkust: Santiago aan het Wad en Finisterre aan het Wad. Daarmee werden deze plaatsen, al 20 jaar startpunten het pelgrimspad het Jabikspaad, ook het eindpunt van de Europese pelgrimsroutes.
Met dit project is de aandacht voor de Nederlandse pelgrimsroutes - en die in het bijzonder in Fryslan - in 2018 extra onder de aandacht van een breed publiek gebracht. De camino heeft ruime aandacht van de pers gekregen.
Het Fries Dagblad heeft in de weekendbijlage drie pagina’s besteed aan de Camino der Lage Landen, pelgrimeren en de projecten van Santiago aan het Wad.
Fries Dagblad 3-2 pag. 1.pdf
Fries Dagblad 3-2 pag. 2.pdf
Fries Dagblad 3-2 pag. 3.pdf
Wandelestafette
Voor wandelaars waren 125 wandeletappes georganiseerd. Er waren 2700 inschrijvingen; in totaal is 47.000 kilometer afgelegd. De organisatie was in handen van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob (NGSJ).
De verslagen van de etappes van de Camino staan op de website van het NGSJ.
Fietsestafette
Naast de wandelestafette was er een fietsestafette met 22 etappes langs vier routes. De start was vanaf 18 juli 2018 vanuit vier plaatsen: Eijsden, Sluis, Vessem en Aalten. 140 fietsers namen er aan deel en zij zijn tegelijk wandelaars in Sint-Jacobiparochie aangekomen.
Jacobsfestival 25 juli
De aankomst van de wandelaars en fietsers was 's middags bij de Groate Kerk te Sint-Jacobiparochie op 25 juli. De naamdag van Sint Jacobus. Die middag was - onder perfectie weersomstandigheden in een grote tent voor de kerk een Jacobsfestival met muziek, de première van de film over pelgrimeren en de Friese landschappen, een pelgrimsmaaltijd en, heel bijzonder, een vesper, een pelgrimsdienst georganiseerd door de Protestantse Gemeente. Dominee Douwe Visser en pastoor Marco Conijn gingen voor in de dienst. Hiermee werd een lange traditie een vervolg gegeven door de vespers, die pastoor Jan Romkes van der Wal - een van de grondleggers van het Jabikspaad - jarenlang organiseerde.
Er waren tussen de 400 en 450 pelgrims.

Overnachten in 14 Friese kerken in 2020. Nieuw: Wânswert 14e refugio

Gedeputeerde Michiel Schrier van de provincie Fryslan heeft in 2018 de eerste paal met het refugio-icoon bij de kerk in Swichum in de grond geslagen. Met deze handeling is het project ''Refugio in Friese kerken'' officieel van start gegaan. 14 kerken doen mee.
Tien kerken van de Stichting Alde Fryske Tsjerken (SAFT) bieden onderdak aan wandelaars en fietsers, die als pelgrim onderweg zijn. SAFT heeft er zelfs een Friese naam voor: ''tsjemping'', een samentrekking van tsjerke (kerk) en camping.
De kerken van SAFT zijn in Zurich, Peins, Blessum, Boksum, Jorwert, Britsum, Swichum, Foudgum, Sibrandahus en Terband. De kerk van Wânswert heeft in maart 2020 besloten mee te doen. De contactgegevens van
Wânswert worden binnenkort bekend gemaakt. Het kerkje in Hiaure, is een aparte stichting is en doet ook mee. Bijzonder is dat de kerkenraden van de PKN Nicolaaskerk in Nijland en de PKN Piterkerk in Lippenhuizen besloten hebben mee te doen. Bijzonder; want het zijn ''levende'' gemeenten.
Pelgrims in het bezit van een pelgrimspas van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob, een routeboekje of stempelkaart van het Jabikspaad, Sint-odulphuspad, Claercamppad of Bonifatius Kloosterpad kunnen er gebruik van maken. Donateurs van SAFT ook.
De kerken hebben maximaal vier veldbedden en gasten moeten zelf een slaapzak meenemen.
Een van de ''huisregels'' is dat je 24 uur tevoren telefonisch de beschikbaarheid nagaat. Gasten zijn welkom tussen 17.00 en 10.000 uur. De kosten voor een overnachting bedragen 20,- Euro met ontbijt, 15,- Euro zonder ontbijt. Soms kun je met dorpsbewoners mee-eten. Van april tot en met september kun je terecht in de refugio's.
DE MEESTE REFUGIO'S HEBBEN IN 2020 PELGRIMS ONTVANGEN. STEEDS MEER MENSEN MAKEN ER GEBRUIK VAN. ZE VOLDOEN AAN DE RICHTLIJNEN VOOR ''CONTACTVRIJ VERBLIJF'' i.v.m. DE CORONARICHTLIJNEN
Bijna alle kerkjes met een refugio liggen aan of in de buurt van het Jabikspaad, Sint-Odulphuspad, Claercamppad of Bonifatius Kloosterpad. Ook aan LAW-paden (o.a. Friese Elfstedenpad) liggen meerdere kerkjes. Een refugio in de kerk kan ook als uitvalsbasis dienen om de bijzondere omgeving van kerkjes, de terpen en kerkpaden in Fryslan te verkennen.
Informatie over de huisregels:
refugio 2020 huisregels.pdf
Kerken, die meer informatie willen over het refugioproject of zich willen aanmelden, kunnen contact opnemen met Hans de Jong

Claercamppad, nieuwe route

De nieuwe route is ontwikkeld door vrijwilligers, Stichting Santiago aan het Wad en routeontwikkelaar AbelLife. Het pad loopt van Zoutkamp - via Dokkum - naar Sint-Jacobiparochie en is gebaseerd op historische kloosterverhalen. Het pad loopt langs de Bonifatiuskapel in Dokkum en een aantal kerkjes van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, zoals de kerk op de terp Hegebeintum. Vanuit Dokkum zijn drie dagroutes ontwikkeld. Onderweg kunnen pelgrims overnachten in een drietal kerkjes aan de routes: Foudgum, Sybrandahus en Hiaure.
Informatie over de route is te vinden op de site van:
1. Museum Klooster Claercamp
2. Inspirerend Noord Oost Friesland

Film ''Pelgrimeren in Friesland'' 4500 keer bekeken op YouTube

In opdracht van de Santiago aan het Wad heeft de Friese cineast Anton Stoelwinder een film gemaakt over pelgrimeren en de grote verscheidenheid van het Friese landschap. Een jaar lang heeft Anton er aan gewerkt en hij is naar het Spaanse Santiago de Compostela en Finistere afgereisd. De beelden, die hij daar aan de Atlantische kust heeft gemaakt, gaan vloeiend over in de beelden aan de Waddenkust, vroegere ''Friese Zee''. Er was geen script, soms ter plaatse een ingeving wat het beste paste. Kortom; de weg ontstond gedurende het filmen. Een creatief proces met alleen beelden en enkele teksten, die iets toelichten, aanzetten tot bezinning, nadenken en verdieping. Voor sommigen misschien wel een eerste gedachte om zelf ook op pad te gaan. Niet alleen naar Spanje, maar ook op pad langs de vier Friese pelgrimswegen, zoals het 20 jaar oude Jabikspaad en de drie paden die in 2018 zijn ontwikkeld: het Claercamppad - ook een Santiago aan het Wad project - het St. Odulphuspad en het Bonnifatius Kloosterpad.
De film laat zich in een paar trefwoorden karakteriseren: impressie, poëtisch, beleving en bezinning, landschap. De muziek is belangrijk, maar juist ook de momenten van stilte.
De film is buitengewoon positief ontvangen met voor cineast een persoonlijk compliment van een van de aanwezigen, die vaststelde dat het maken van de film voor Anton een pelgrimstocht op zich moet zijn geweest.
De film is te zien in het pelgrimsinformatiecentrum in de Groate Kerk te Sint-Jacobiparochie. Dat is elke 2e en 4e zaterdag van de maand, gedurende het hele jaar geopend.
De film staat op YouTube (''santiago aan het wad'' of: pelgrimeren in friesland'').

Christoffelpad, tweedaagse tocht langs Genemuiden, Hasselt, Zwartsluis en Vollenhove

Wandel onder bescherming van Christoffel door een eeuwenoud landschap. Een tweedaagse tocht - 40 km - met mystieke plekken, religieuze symbolen, oer-Hollandse dijken, middeleeuwse en moderne polders, rietvelden, landgoederen, bossen, moeras en rivieren. Veertig afwisselende kilometers door IJsseldelta, Weerribben-Wieden en het Hoge Land van Vollenhove. Met de sfeervolle plaatsen Genemuiden, Hasselt, Zwartsluis en Vollenhove als tussenstop. Bewoners van dit gebied hechten van oudsher veel waarde aan religie en zingeving. Misschien omdat de landschappen uitnodigen tot nadenken over de vraagstukken van het leven. Aangewezen startpunten van het zijn Hasselt, Zwartsluis, Vollenhove en Genemuiden. Bij de toeristisch informatiepunten is de routekaart van het Christoffelpad te koop. Daar is ook de speciale stempelkaart van het pad verkrijgbaar.
Het Christoffelpad en het Jabikspaad vallen voor een deel samen tussen Sint Jansklooster en Hasselt. Hasselt - bij Zwolle - is het eindpunt van het Jabikspaad.

I''ll push you

Twee rolstoelers en drie lopers maakten afgelopen voorjaar een mini-pelgrimage in Fryslân. Het werd een tocht vol vriendschap, maar ook vol uitdagingen en bijgestelde verwachtingen.

Wiep koehoorn heeft er een blogspot over geschreven.
Het idee voor deze mini-pelgrimage is gebaseerd op het boek: I''ll push you''. Inmiddels in het Nederlands uitgegeven en er is gelijknamige film op Dvd verschenen. Justin en Patrick groeien samen op in Idaho, Amerika. Justin zit door een ziekte in een rolstol en wil de Camino de Santiago afleggen. De reactie van Patrick op dit idee: 'I'll push you'.
Foto: Duncan Wijting.

''Refugio Ultreia Feinsum''

Zaterdag 17 maart 2018 heeft ds. Jaap Overeem de ''Refugio Ultreia Feinsum'' officieel geopend.
Wiep en Durkje Koehoorn, zelf ervaren pelgrims, wonen sinds vorig jaar in Feinsum; aan de oost route van het Jabikspaad. In hun nieuwbouwwoning is plaats voor drie pelgrims. Er kan een ontbijt aangeboden worden en eventueel een warme maaltijd. Pelgrims betalen een donativo, een vrije gift.
Info: ''Refugio Ultreia Feinsum''

Glazen voorportaal in de Groate Kerk

Een verbouwing maakt dat de monumentale kerkdeuren van De Groate Kerk geopend kunnen worden. Dan wordt een ''etalage'' zichtbaar en zijn attributen te zien, die met pelgrimeren te maken hebben. Daarmee is de aantrekkingskracht verhoogd van de kerk als bezoekerscentrum voor Santiago-pelgrimage in Noord-Nederland. In de kerk is boven het orgel een pelgrimsinformatiecentrum van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob gevestigd, een van de drie centra in Nederland. Het is het hele jaar elke 2e en 4e zaterdag van de maand geopend. Voor alle vragen over pelgrimeren, routes en ervaringen kun je er terecht. Ervaren pelgrims staan je te woord.

Plaatsnaamborden SANTIAGO AAN HET WAD

Wethouder van cultuur Jan Dijkstra van de gemeente Waadhoeke en Hans de Jong, voorzitter van Santiago aan het Wad hebben 24 januari 2018 onder het plaatsnaambord van Sint-Jacobiparochie het bord ''SANTIAGO AAN HET WAD'' geplaatst.
Zwarte Haan aan de voet van de Waddenzeedijk heet nu ''Finisterre aan het Wad''.